Власова, Михель и партнерыВласова, Михель и партнерыВласова, Михель и партнерыВласова, Михель и партнерыВласова, Михель и партнерыВласова, Михель и партнеры
Добро пожаловать!

Wolne Strefy Ekonomiczne Na Terytorium Republiki Białoruś

Stan prawny na luty 2007 r.

Wolne strefy ekonomiczne (dalej – WSE) jako instytucja gospodarki rynkowej zajmują szczególne miejsce w systemie prawnym Republiki Białoruś. Państwo zwraca szczególną uwagę na doskonalenie prawa WSE, co świadczy o tym, że ich rozwój jest jednym z priorytetowych kierunków państwowej polityki inwestycyjnej. Obecnie każde miasto wojewódzkie może zaproponować zarówno zagranicznemu, jak i krajowemu inwestorowi korzystne warunki inwestowania na terytorium WSE.

Prawne i organizacyjne podstawy utworzenia, działalności i likwidacji WSE na terytorium Białorusi zostały określone w Ustawie Republiki Białoruś z 7.12.1998 r. Nr 213-3 „O wolnych strefach ekonomicznych” (dalej „Ustawa”), w Rozporządzeniu Prezydenta Republiki Białoruś Nr 114 z dnia 20.03.1996 r. „O wolnych strefach ekonomicznych na terenie Republiki Białoruś” (dalej – „Rozporządzenie Nr 114”), w Rozporządzeniu Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 09.06.2005 r. Nr 262 „O niektórych kwestiach działalności wolnych stref ekonomicznych na terytorium Republiki Białoruś” (dalej – „Rozporządzenie Nr 262”).

Zgodnie z art. 1 Ustawy – WSE to część terytorium Republiki Białoruś, mająca ściśle określone granice i specjalny reżim prawny, ustanawiający korzystniejsze, niż ogólnie obowiązujące, warunki dla działalności gospodarczej.

Rezydentami WSE są zarejestrowane przez administrację WSE osoby prawne lub osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które objęte są reżimem prawnym, obowiązującym w WSE. Działalność rezydenta podlega Ustawie, Statutowi WSE i innym aktom prawnym oraz umowie z administracją WSE o warunkach działalności gospodarczej w WSE. Zgodnie z art. 6 Ustawy rezydent WSE ma również prawo do prowadzenia działalności gospodarczej poza terytorium WSE, zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami.

Postanowienie o utworzeniu WSE wydaje Prezydent Republiki Białoruś na podstawie wniosku Rady Ministrów. Prezydent ma również prawo do przedłużenia okresu działania WSE lub podjęcia decyzji o likwidacji WSE, jeśli cel jej istnienia nie został osiągnięty lub jej dalsze istnienie zagraża ekonomicznym albo innym państwowym interesom Republiki Białoruś.

W chwili obecnej w Republice Białoruś funkcjonuje sześć WSE:

- WSE „Brześć” – powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 20.03.1996 Nr 114 „O wolnych strefach ekonomicznych na terytorium Republiki Białoruś” na okres 50 lat. Powołanie WSE „Brześć” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 1481 z dnia 5.11.2006 r.;

- WSE „Mińsk” - powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 2.03.1998 r. Nr 93 „O utworzeniu wolnych stref ekonomicznych „Mińsk” i „Homel-Raton” na okres 30 lat. Powołanie WSE „Mińsk” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 749 z dnia 15.05.1998 r.;

- WSE „Homel-Raton” - powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 2.03.1998 r. Nr 93 „O utworzeniu wolnych stref ekonomicznych „Mińsk” i „Homel-Raton” na okres 50 lat. Powołanie WSE „Homel-Raton” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 773 z dnia 15.05.1998 r.;

- WSE „Witebsk” - powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 4.08.1999 r. Nr 458 „O utworzeniu wolnej strefy ekonomicznej „Witebsk” na okres 30 lat. Powołanie WSE „Witebsk” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 1554 z dnia 6.10.1999 r.;

- WSE „Mogilew” - powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 31.01.2002 r. Nr 66 „O utworzeniu wolnej strefy ekonomicznej „Mogilew” na okres 30 lat. Powołanie WSE „Mogilew” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 445 z dnia 8.04.2002 r.;

- WSE „Grodnoinwest” - powołana Rozporządzeniem Prezydenta Republiki Białoruś z dnia 16.04.2002 r. Nr 208 „O utworzeniu wolnej strefy ekonomicznej „Grodnoinwest” na okres 30 lat. Powołanie WSE „Grodnoinwest” zostało zatwierdzone przez Radę Ministrów postanowieniem Nr 789 z dnia 17.06.2002 r.;

CELE I ZADANIA WSE. RODZAJE DZIAŁALNOŚCI NA TERYTORIUM WSE.

Na terytorium Republiki Białoruś mogą być tworzone WSE różnego typu pod względem funkcjonalności. Cele i zadania każdej WSE określone śą w zależności od typu funkcjonalnego WSE, określonego w odpowiednim przepisie o WSE.

Generalnie celami i zadaniami WSE są przyciągnięcie i efektywne wykorzystanie zagranicznych i krajowych inwestycji w celu założenia i rozwoju zorientowanych na eksport przedsiębiorstw, opartych na współczesnych i wysokich technologiach, a także efektywne wykorzystanie istniejących terenów przemysłowych. Przy tym istnieją też cele specyficzne. Na przykład dla WSE „Homel-Raton” to zaangażowanie do działalności produkcyjnej nietradycyjnych zasobów i źródeł energii; dla WSE „Brześć” – rozszerzenie produkcji towarów i usług konsumenckich; dla WSE „Mińsk” – zwiększenie wykorzystania lotniska „Mińsk-2” i dalszy rozwój komunikacji lotniczej; dla WSE „Witebsk” i „Mogilew” – rozwój i zabezpieczenie efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury inżynieryjnej i transportowej, dla WSE „Grodnoinwest” i „Brześć” – przeniesienie do gospodarki regionu przodujących technologii energooszczędnych i surowcooszczędnych.

W WSE można rozwijać działalność produkcyjną, naukowo-technologiczną, eksportową, handlową, turystyczno-rekreacyjną, ubezpieczeniową, bankową i inne.

Prowadzenie niektórych rodzajów działalności na terytorium WSE jest zabroniona. Zgodnie z Ustawą i zapisami Przepisów o WSE zaliczane są do nich następujące rodzaje działalności:

- działalność gospodarczo-komercyjna związana z zapewnieniem ochrony i obrony państwa, a także z produkcją, obróbką, przechowywaniem i sprzedażą broni, środków bojowych, materiałów wybuchowych;

- produkcja, przetwórstwo, przechowywanie, rozprzestrzenianie i sprzedaż materiałów niebezpiecznych i radioaktywnych;

- produkcja, przetwórstwo, przechowywanie, sprzedaż narkotyków, środków odurzających i innych środków silnie działających;

- produkcja, przetwórstwo, przechowywanie, sprzedaż środków zawierających substancje narkotyczne, silnie działające i trujące;

- produkcja wódki, likierów i innych napojów alkoholowych z wyjątkiem win szampańskich, wytrawnych, półwytrawnych, wzmacnianych, piwa;

- produkcja wyrobów tytoniowych;

- produkcja papierów wartościowych, znaków pieniężnych i monet, znaczków pocztowych;

- organizacja loterii, biznes gier;

- przygotowywanie i transmisja radiowo-telewizyjna za wyjątkiem obsługi technicznej drukarni, radia i telewizji;

- działalność związana z kwestiami zagranicznej emigracji zarobkowej;

- niektóre inne rodzaje działalności.

Poszczególne rodzaje działalności mogą być prowadzone przez rezydentów WSE tylko na podstawie specjalnych zezwoleń (licencji).

REŻIM PRWNY WSE

Jak zostało już wspomniane powyżej, zgodnie z art. 3 Ustawy, dla WSE przeznaczane są części terytorium Republiki Białoruś, z dokładnie wyznaczonymi granicami i specjalnym reżimem, ustanawiającym bardziej sprzyjające niż zazwyczaj warunki prowadzenia działalności gospodarczej i przedsiębiorczej.

W WSE specjalny reżim prawny obejmuje całość norm prawnych, ustanawiających szczególny tryb i warunki opodatkowania, regulacji celnej, walutowej i innej.

Atrakcyjność specjalnego reżimu prawnego WSE dla potencjalnego inwestora polega przede wszystkim na ulgowym opodatkowaniu, które zgodnie z art. 16 Ustawy jest ustanawiane przez Prezydenta Republiki Białoruś lub też na jego zlecenie przez Radę Ministrów Republiki Białoruś, a także na ustanowieniu szczególnego trybu i warunków naliczania podatków, opłat (płatności), innych obowiązkowych wpłat do budżetu.

Jednakże specjalny reżim prawny nie rozciąga się na wszystkich rezydentów WSE. Zgodnie z Dekretem Nr 262 specjalny reżim prawny dotyczy sprzedaży przez rezydentów WSE:

- poza granice Republiki Białoruś zagranicznym osobom prawnym i (lub) osobom fizycznym zgodnie z zawartymi między nimi umowami towarów (prac, usług) produkcji własnej, wyprodukowanych przez tych rezydentów na terytorium WSE;

- na terytorium Republiki Białoruś towarów produkcji własnej, które zostały wyprodukowane przez nich na terytorium WSE i są towarami zastępującymi import, zgodnie z wykazem ustanowionym przez Rząd Republiki Białoruś po uzgodnieniu z Prezydentem Republiki Białoruś;

- towarów (prac, usług) produkcji własnej, które zostały przez nich wyprodukowane na terytorium WSE, innym rezydentom WSE zgodnie z zawartymi z nimi umowami.

Tym samym nie podlegają specjalnemu reżimowi prawnemu WSE następujące rodzaje działalności: 

- żywienie zbiorowe, biznes gier, handel i działalność handlowo-zakupowa, operacje na papierach wartościowych;

- sprzedaż towarów (prac, usług), produkcja (wykonanie, świadczenie) których prowadzona jest z wykorzystaniem środków podstawowych i (lub) pracy pracowników rezydenta WSE poza terytorium WSE;

- działalność banków, niebankowych organizacji kredytowo-finansowych i organizacji ubezpieczeniowych;

- sprzedaż towarów, które nie mogą zostać włączone w reżim celny wolnej strefy celnej, a także poszczególne rodzaje wyrobów, które nie mieszczą się w granicach wolnych stref celnych ze względu na ustanowione przez akty normatywne ograniczenia lub zakazy.

Obowiązkowym warunkiem zastosowania specjalnego reżimu prawnego jest otrzymanie przez rezydenta WSE certyfikatu wyrobów (prac, usług) na produkcję własną. Tryb i warunki uznania wyrobów (prac, usług) za produkcję (prace, usługi) własną zostały ustanowione w Uchwale Rady Ministrów Republiki Białoruś Nr 1817 z dnia 17.12.2001 r., Uchwale Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Gospodarki i Ministerstwa ds. Podatków i Opłat Republiki Białoruś Nr 1/30/6 z dnia 31.01.2002 r.

OPODATKOWANIE

Prawodawstwo podatkowe obowiązujące na terytorium Republiki Białoruś ustanawia następujące rodzaje podatków i obowiązkowych opłat, które opłacają rezydenci WSE:

- Podatek od zysku

Podstawowym aktem normatywnym jest Ustawa Republiki Białoruś „O podatkach od dochodów i zysków” z dnia 22.12.1991 r., (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Zysk obciążony podatkiem naliczany jest od sumy zysku ze sprzedaży towarów (prac, usług), innych wartości (włączając środki podstawowe, majątek towarowo-materialny, aktywa niematerialne, papiery wartościowe), praw majątkowych i dochodów od operacji nie związanych ze sprzedażą, pomniejszonej o sumę wydatków na te operacje.

Stawka podatku – 24%.

Ulga:

Odnośnie działalności, która podlega specjalnemu reżimowi prawnemu podatek od zysku jest płacony przez rezydentów WSE według stawki pomniejszonej o 50%, czyli 12%.

Zysk rezydentów WSE, uzyskany ze sprzedaży towarów (prac, usług) produkcji własnej w działalności, która podlega specjalnemu reżimowi prawnemu, zwolniony jest z obłożenia podatkiem od zysku przez 5 (pięć) lat od momentu wystąpienia u nich zysku.

- Podatek od wartości dodanej

Podstawowym aktem normatywnym jest Ustawa Republiki Białoruś „O podatku od wartości dodanej” z dnia 19.12.1991 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Przedmiotem opodatkowania tym podatkiem są obroty ze sprzedaży towarów (prac, usług), praw majątkowych do obiektów własności intelektualnej na terytorium Republiki Białoruś, a także towary wwożone na terytorium celne Republiki Białoruś.

Stawka podatku – 18%, a w niektórych przypadkach 0%; 0,5%; 10%; 9,09% lub 15,25%.

Ulga:

W przypadku sprzedaży przez rezydentów WSE na terytorium Republiki Białoruś towarów produkcji własnej, które zostały wyprodukowane przez nich na terytorium WSE i są towarami zastępującymi import zgodnie z wykazem ustanowionym przez Rząd Republiki Białoruś po uzgodnieniu z Prezydentem Republiki Białoruś, podatek od wartości dodanej płacony jest w wysokości 50% sumy danego podatku podlegającej opłaceniu. Dana ulga nie dotyczy niektórych rodzajów działalności, na przykład działalności handlowej i handlowo-zakupowej, biznesu gier.

- Opłaty za ziemię

Tryb opłacania tego podatku reguluje Ustawa Republiki Białoruś „O podatku ziemskim” z dnia 18.12.1991 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Opłata ziemska pobierana jest corocznie w formie podatku ziemskiego lub opłaty dzierżawnej.

Wysokość opłaty ziemskiej zależy od umiejscowienia i jakości działki ziemskiej.

Konkretna wysokość opłaty dzierżawnej za działkę ziemską, przekazywaną rezydentowi WSE do czasowego wykorzystania na warunkach umowy dzierżawy, ustalana jest przez Administrację WSE z uwzględnieniem umiejscowienia podmiotu, wielkości, rodzaju wkładanych inwestycji i zastrzeżona jest warunkami umowy o działalności gospodarczej w WSE.

- Podatek od nieruchomości

Podstawowym aktem normatywnym jest Ustawa Republiki Białoruś „O podatku od nieruchomości” z dnia 23.12.1991 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Przedmiotem opodatkowania jest wartość podstawowych środków produkcyjnych i nieprodukcyjnych oraz obiektów niezakończonej budowy (dalej w tekście – środki podstawowe), będące własnością lub w dyspozycji płatnika podatku.

Stawka podatku wynosi 1% rocznie, jednakże odnośnie niektórych obiektów ponadnormatywnych niezakończonych budów wynosi 2% rocznie.

Ulga:

Rezydenci WSE zwolnieni są z opłacania podatku od nieruchomości odnośnie środków podstawowych znajdujących się na terytorium WSE i odnośnie środków wykorzystywanych w działalności, która objęta jest specjalnym reżimem prawnym.

- Obowiązkowe wpłaty do budżetu

Rezydenci WSE naliczają i opłacają opłatę do krajowego funduszu wspierania producentów wyrobów spożywczych, rolnictwa i studiów rolniczych oraz podatek od użytkowników dróg samochodowych (dalej w tekście – opłaty celowe) w trybie zwykłym, ustanowionym przez prawo podatkowe Republiki Białoruś.

Opłata do krajowego funduszu wspierania producentów wyrobów spożywczych, rolnictwa i studiów rolniczych; podatek od użytkowników dróg samochodowych wynosi 3% w opłacie jednorazowej.

Ulga:

Opłaty celowe nie są płacone przez rezydentów WSE od części utargu otrzymanego ze sprzedaży towarów (prac, usług), która objęta jest specjalnym reżimem prawnym.

- Obowiązkowe wpłaty naliczane do funduszu wynagrodzeń

naliczenia do funduszu państwowego ubezpieczenia społecznego – 35%.

- Akcyzy

Podstawowym aktem normatywnym jest Ustawa Republiki Białoruś „O akcyzach” z dnia 19.12.1991 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Płatnikami tego podatku są rezydenci WSE:

- produkujący wyroby podlegające akcyzie;

- wwożący towary podlegające akcyzie na terytorium celne Republiki Białoruś i (lub) sprzedające wwiezione towary podlegające akcyzie na terytorium celnym Republiki Białoruś.

Rezydenci WSE opłacają akcyzę na ogólnych warunkach, zgodnie z prawem obowiązującym na terytorium Republiki Białoruś.

Na całym terytorium Republiki Białoruś obowiązują jednakowe stawki akcyzy zarówno dla towarów produkowanych przez płatników akcyzy, jak i dla towarów wwożonych przez płatników akcyzy na terytorium celne Republiki Białoruś i (lub) sprzedawanych na terytorium celnym Republiki Białoruś. Akcyza ustanowiona jest na spirytus i wyroby spirytusowe, tytoń, wyroby alkoholowe i piwo, ropę naftową, benzynę i olej napędowy, mikrobusy i samochody osobowe, w tym również przerobione na ciężarowe niezależnie od pojemności silnika, z wyłączeniem samochodów osobowych przeznaczonych do profilaktyki i rehabilitacji inwalidów.

Stawki akcyzy na towary mogą być ustanawiane w kwocie ścisłej na jednostkę fizyczną towaru podlegającego akcyzie (stawki twarde, specyficzne) lub w procentach od wartości towaru (stawki od wartości). Stawki akcyzy ustanawiane są przez Prezydenta Republiki Białoruś.

- Podatek ekologiczny

Rezydenci WSE opłacają podatek ekologiczny na zasadach ogólnie obowiązujących, określonych w Ustawie Republiki Białoruś „O podatku za korzystanie z zasobów naturalnych” z dnia 23.12.1991 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Podatkiem ekologicznym są objęte:

- ilości wykorzystywanych (poszukiwanych, wydobywanych) zasobów naturalnych;

- ilości przetworzonej ropy naftowej i produktów ropopochodnych przez organizacje zajmujące się przetwórstwem ropy naftowej;

- ilość wyrzuconych do środowiska naturalnego odpadków (odpadów) substancji zanieczyszczających;

- ilości przemieszczanych po terytorium Republiki Białoruś ropy naftowej i produktów ropopochodnych;

- ilości odpadów produkcyjnych umieszczanych w obiektach składowania odpadów;

- ilości towarów, umieszczonych w reżimie celnym zniszczenia, które utraciły swoje właściwości konsumpcyjne, a także odpadów, które powstały w wyniku zniszczenia towarów umieszczonych w tym reżimie;

- ilości produkowanych i )lub) importowanych plastikowych i szklanych opakowań, opakowań z papieru i kartonu i innych towarów, które po utraceniu swoich właściwości konsumpcyjnych tworzą odpady, szkodliwie wpływające na środowisko i wymagające zorganizowanego systemu ich zbierania, przetwarzania i (lub) wykorzystania, a także ilości towarów importowanych, zapakowanych w opakowania plastikowa, szklane, a także opakowania z papieru i kartonu. Wykaz innych towarów produkowanych i (lub) importowanych, które utraciwszy swoje właściwości konsumpcyjne tworzą odpady, które mają szkodliwy wpływ na środowisko i wymagają zorganizowanego systemu ich zbierania, przetwarzania i (lub) wykorzystania ustanawia Prezydent Republiki Białoruś.

Stawki podatku za korzystanie z zasobów naturalnych, za wyjątkiem opłat za przetwarzanie ropy naftowej i produktów ropopochodnych przez organizacje zajmujące się przetwórstwem ropy naftowej, ustanowione są przez Prezydenta Republiki.

UREGULOWANIA CELNE

Ustawa określa ogólne zasady regulacji celnych w WSE. Artykuł 17 Ustawy stanowi, że terytorium WSE i znajdujące się w jego obrębie wolne strefy celne (dalej - WSC) są częścią terytorium celnego Republiki Białoruś.

Zgodnie z art. 17 Ustawy, WSE może być postrzegana jako znajdująca się w reżimie celnym wolnej strefy celnej (WSC). Podatki, opłaty celne, za wyjątkiem opłat za odprawę celną, nie są pobierane i nie są stosowane środki polityki gospodarczej w przypadkach:

- wwozu towarów zagranicznych i krajowych na terytorium WSC;

- wywozu z terytorium WSC towarów pochodzących z terytorium WSC poza granice Republiki Białoruś.

Przy wwozie towarów z WSC na pozostałą część terytorium celnego Republiki Białoruś pobierane są podatki i opłaty celne, a środki polityki ekonomicznej mają zastosowanie w zależności od miejsca pochodzenia towarów.

W WSE warunkiem dla uzyskania ulg zwalniających z opłacania opłat celnych i podatków przy wywozie pochodzących z WSE towarów produkcji własnej jest zakwalifikowanie takich towarów do produktów zastępujących import zgodnie z wykazem, zatwierdzonym przez Rząd Republiki Białoruś.

W stosunku do towarów, nie pochodzących z obszaru WSE i nie zastępujących importu, pobór podatków, opłat celnych i zastosowanie środków polityki ekonomicznej przy ich wywozie z terytorium WSE poza granice Republiki Białoruś przeprowadzane jest zgodnie z prawem Republiki Białoruś. Przy wywozie towarów, które nie zastępują towarów importowych oraz nie są produkcją własną, z terytorium WSC do Federacji Rosyjskiej, płatnik może skorzystać przedłużenia terminu opłacenia opłat wwozowych i podatków do 100 dni od momentu ich oclenia. Po przedstawieniu w tym czasie dokumentu, zatwierdzonego  przez organy podatkowe Republiki Białoruś, potwierdzającego zastosowanie zerowej stawki podatku od wartości dodanej odnośnie tych towarów, wwozowe opłaty celne i podatki nie podlegają opłaceniu.

Zasady clenia towarów przechodzących przez granice WSC są ustanowione w Instrukcji o reżimie celnym wolnej strefy celnej, zatwierdzonej Postanowieniem Państwowego Komitetu Celnego Republiki Białoruś Nr 67 z dnia 23.09.2005 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami).

Zgodnie Instrukcją procedurze celnej nie podlegają:

- przy wwozie na terytorium WSC z pozostałej części terytorium celnego Republiki Białoruś towarów znajdujących się w swobodnym obrocie na terytorium Republiki Białoruś, jak również towarów wwiezionych z Federacji Rosyjskiej, które nie podlegają ocleniu;

- przy wwozie z terytorium WSC do pozostałej części terytorium celnego Republiki Białoruś lub do Federacji Rosyjskiej powyższych towarów, a także towarów w całości z nich wyprodukowanych.

Tryb ustalania miejsca pochodzenia towarów dokonywany jest przy pomocy następujących dokumentów:

- Zasad ustalania kraju pochodzenia towarów, zatwierdzonych Decyzją Rady szefów rządów Wspólnoty Niepodległych Państw z dnia 30.11.2000 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami);

- Postanowienia Rady Ministrów Republiki Białoruś z dnia 15.12.2003 r. Nr 1627 „O ustalaniu pochodzenia towaru z terytorium wolnej strefy ekonomicznej, wywożonego poza granice Republiki Białoruś, dla którego ustanowiono wywozową opłatę celną i (lub) stosuje się środki polityki ekonomicznej” (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami) (dalej – Postanowienie);

Postanowienia Rady ministrów Republiki Białoruś z dnia 16.12.2002 r. Nr 1743 „O ustalaniu kraju pochodzenia towarów przemieszczanych przez granicę celną Republiki Białoruś”.

Warunki uznania towarów wywożonych poza granice krajów – członków Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej, na które ustanowiono opłatę celną, za pochodzące z terytorium WSE zostały określone w Postanowieniu.

UREGULOWANIA WALUTOWE

Art. 18 Ustawy stanowi, że do rozliczeń na terytorium WSE można stosować walutę Republiki Białoruś i wymienialne waluty obcych państw, w trybie określonym przez Narodowy Bank Republiki Białoruś. Podstawowym dokumentem regulującym ten rodzaj operacji są Zasady przeprowadzania operacji walutowych, zatwierdzone Postanowieniem Zarządu Narodowego Banku z dnia 30.04.2004 r. Nr 72 9z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami) (dalej – Zasady), które mają charakter ogólny i dotyczą operacji walutowych dokonywanych przez wszystkich rezydentów Republiki Białoruś.

Charakterystyczną cechą dokonywania rozliczeń z udziałem rezydentów WSE jest zgoda na wykorzystanie waluty zagranicznej, papierów wartościowych w walucie zagranicznej i (lub) dokumentów płatniczych w walucie zagranicznej pomiędzy rezydentami Republiki Białoruś przy rozliczeniach z udziałem rezydenta WSE (pkt 25.6 Zasad).

POZOSTAŁE CECHY CHARAKTERYSTYCZNE REŻIMU PRAWNEGO WSE

Wśród pozostałych cech charakteryzujących reżim prawnego WSE zauważyć można fakt, iż na produkcję własną (prace, usługi) rezydentów WSE „Mińsk”, „Witebsk”, „Homel-Raton” nie ustala się ograniczeń kwotowych i nie wymaga się licencji przy wywozie poza granice Republiki Białoruś produktów, z wyjątkiem towarów, które objęte są zobowiązaniami międzynarodowymi, do których należy Republika Białoruś.

Zgodnie z Uchwałą Rady ministrów Republiki Białoruś z dnia 06.02.1998 r. Nr 182 „ O trybie wydawania przez administracje wolnych stref ekonomicznych przepustek uprawniających do wjazdu (wejścia) na terytorium punktów przejścia przez granicę państwową Republiki Białoruś”, administracje WSE mają prawo do wydawania przepustek z prawem przekraczania granicy Republiki Białoruś bez kolejki przez kierownictwo podmiotów gospodarczych i osób fizycznych zarejestrowanych jako rezydenci WSE (przepustki roczne, kwartalne, jednorazowe), a do wydawania przepustek jednorazowych także członkom delegacji zagranicznych, prowadzącym rozmowy z podmiotami gospodarczymi Republiki Białoruś, zainteresowanymi realizacją projektów inwestycyjnych na terytorium WSE. Opłata za wydanie przepustki nie jest pobierana.

PROCEDURA REJESTRACJI W WSE

Wszystkie rodzaje rejestracji państwowej na terytorium WSE, z wyjątkiem rejestracji państwowej banków i firm ubezpieczeniowych, przeprowadza administracja WSE. Nie jest wymagana żadna dodatkowa rejestracja w Miejskim lub Okręgowym Mińskim Komitecie Wykonawczym przy tworzeniu organizacji komercyjnych z inwestycjami zagranicznymi.

W celu państwowej rejestracji osób prawnych i przedsiębiorców indywidualnych przedkłada się administracji WSE dokumenty sformalizowane na ogólnie obowiązujących zasadach.

Rejestracja przedsiębiorstw jako rezydentów WSE jest przeprowadzana przez administrację na podstawie decyzji Komisji ds. Zwiększenia Konkurencyjności Gospodarki, utworzonej w Postanowieniu Rady Ministrów Republiki Białoruś z dnia 20 marca 2003 roku Nr 382. Zgodnie z Postanowieniem Rady Ministrów Republiki Białoruś Nr 2062 z 30.12.1999 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami) za rejestrację w charakterze rezydenta WSE pobiera się opłatę w wysokości 50 wielkości bazowych. Za rejestrację państwową pobiera się opłatę na zasadach ogólnie obowiązujących.

Realizacja projektu inwestycyjnego na terytorium WSE, włączając w to utworzenie i rejestrację osoby prawnej w charakterze podmiotu gospodarczego na terytorium WSE, a także rejestrację osoby prawnej w charakterze rezydenta WSE, wymaga przeprowadzenia przez inwestora kolejnych działań, które można podzielić na kilku etapów:

1. Opracowanie projektu inwestycyjnego i przedłożenie wniosku inwestycyjnego (streszczenie projektu inwestycyjnego). Projekt inwestycyjny powinien odpowiadać następującym kryteriom:

- wielkość kapitału zakładowego dla osób prawnych powinna być nie mniejsza niż 20 tys. USD;

- nie mniej niż 90% importowanego oprzyrządowania technologicznego powinno być nie starsze niż 5 lat;

Wyszukanie na obszarze WSE pomieszczeń produkcyjnych i biurowych w celu uzyskania adresu prawnego rezydenta WSE.

Przygotowanie pakietu dokumentów w celu uczestnictwa w konkursie, w tym opracowanie biznesplanu projektu inwestycyjnego i adnotacji do niego. Inwestor ma prawo do przygotowania biznesplanu samodzielnie lub z pomocą specjalistów z zewnątrz.

Rozpatrzenie dokumentów i przygotowanie adnotacji i opinii w sprawie projektu inwestycyjnego przez administrację WSE w celu skierowania ich do Komisji ds. Zwiększenie Konkurencyjności.

Rejestracja państwowa osoby prawnej na terytorium WSE w charakterze podmiotu gospodarczego; rejestracja utworzonej osoby prawnej w organach podatkowych, celnych, statystycznych, Funduszu opieki społecznej, Belgosstrachu; otrzymanie zaświadczenia dla kierownika, przygotowanie pieczęci i otworzenie kont bankowych. W związku z wniesieniem zmian i uzupełnień do Dekretu Prezydenta Republiki Białoruś Nr 11 z dnia 16.03.1999 r. (z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami) „O procedurze rejestracji państwowej i likwidacji (zakończenia działalności) podmiotów gospodarczych” administracja WSE przeprowadza wpis do ewidencji zarejestrowanej osoby prawnej w organach podatkowych, organach statystyki państwowej, organach Funduszu opieki społecznej Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej, a także w organizacjach zajmujących się obowiązkowymi ubezpieczeniami, i według zasady „jedno okno” wydaje odpowiednie dokumenty.

Rejestracja w charakterze rezydenta WSE i podpisanie umowa o warunkach działalności gospodarczej w WSE.

Oficjalnym dokumentem prawnym potwierdzającym rejestrację podmiotu gospodarczego w charakterze rezydenta jest zaświadczenie o rejestracji jako rezydent WSE, wydawane przez Administrację w imieniu państwa.

ZAKOŃCZENIE DZIAŁALNOŚCI REZYDENTÓW W WSE

W przypadku likwidacji WSE lub utraty statusu rezydenta WSE podmioty gospodarcze kończą swoją działalność w charakterze rezydentów, mogą ją jednak kontynuować jako osoby prawne lub przedsiębiorcy indywidualni na ogólnych zasadach bez dodatkowego przerejestrowywania.

W przypadku naruszenia przez rezydenta WSE prawa obowiązującego w Republice Białoruś, w tym naruszenia postanowień umowy o warunkach działalności w WSE lub niedotrzymania terminów zebrania kapitału zakładowego, Administracja WSE ma prawo pozbawić podmiot gospodarczy statusu rezydenta WSE. Decyzja ta może zostać zaskarżona do sądu gospodarczego w ciągu miesiąca od momentu jej podjęcia.

Poza tym Administracja WSE, jako organ przeprowadzający rejestrację państwową, po zawiadomieniu organów Komitetu kontroli państwowej, prokuratury, spraw wewnętrznych, Komitetu bezpieczeństwa państwowego, Ministerstwa ds. podatków i opłat, Departamentu badań finansowych Komitetu kontroli państwowej i innych uprawnionych organów, ma prawo podjąć decyzję o likwidacji osoby prawnej w przypadkach:

- naruszenia terminów i warunków zebrania minimalnej wysokości kapitału zakładowego, określonej w odpowiednich przepisach prawnych;

- nierozpoczęcia działalności gospodarczej, określonej w dokumentach założycielskich przez 6 kolejnych miesięcy i nie zawiadomienie organów rejestracyjnych i podatkowych o przyczynach niepodjęcia tej działalności.

Wskazany w dokumentach założycielskich rezydentów WSE kapitał założycielski jest tworzony  w trybie zwykłym. Fakt zebrania kapitału założycielskiego w ustanowionej wielkości jest zatwierdzany nie później niż w ciągu jednego miesiąca od dnia zakończenia odpowiedniego okresu poprzez przedstawienie w Administracji WSE opinii wykonanej przez instytucję audytorską (audytora), po czym Administracja wydaje osobie prawnej odpowiednie zaświadczenie. Forma opinii audytorskiej o faktycznym zebraniu kapitału zakładowego osoby prawnej będącej rezydentem WSE została zatwierdzona Rozporządzeniem Ministra Finansów Republiki Białoruś Nr 68 z dnia 29.06.2000 r.

Likwidacja organizacji komercyjnych z inwestycjami zagranicznymi w przypadku naruszenia przez nie obowiązującego prawa jest dopuszczalna wyłącznie na drodze sądowej.

GWARANCJE PAŃSTWOWE DLA INWESTORÓW W WSE

Państwo gwarantuje inwestorowi prawo własności inne prawa rzeczowe, a także prawa majątkowe nabyte w sposób zgodny z prawem, jak również chroni te prawa.

W stosunku do rezydenta WSE nie jest dopuszczalne:            

- Dyskryminacja i inne bezprawne ograniczenia praw;

- Obowiązkowa nacjonalizacja, rekwizycja, zarekwirowanie lub analogiczne w działaniu środki, za wyjątkiem czasowego wstrzymania wywozu własności inwestycyjnej z terytorium WSE do czasu spłaty przez inwestora zadłużenia odnośnie jego zobowiązań.

Inwestorom zagranicznym państwo gwarantuje prawo do zwrotu swojego udziału w majątku przedsiębiorstwa według wartości ostatecznej, a także przelew dochodów osiągniętych od prowadzonych inwestycji, w tym w walucie obcej, poza granice WSE i Republiki Białoruś.

Inwestorzy zagraniczni WSE objęci są systemem gwarancji państwowych ochrony inwestycji, który przewidziany jest przez prawo Republiki Białoruś o inwestycjach zagranicznych. Ochrona inwestycji i wkładów, włożonych na terytorium WSE jest gwarantowana przez prawo Republiki Białoruś i umowy międzynarodowe Republiki Białoruś.

Zgodnie z art. 11 Kodeksu Inwestycyjnego inwestycje nie mogą zostać nieodpłatnie znacjonalizowane, zarekwirowane, nie mogą być w stosunku do nich również zastosowane środki równoznaczne z wymienionymi następstwami.

Nacjonalizacja lub rekwirowanie możliwe są jedynie po terminowej i całkowitej rekompensacie wartości znacjonalizowanego lub zarekwirowanego majątku inwestycyjnego i innych strat, które zostały spowodowane przez nacjonalizację i zarekwirowanie. Rekompensata wartości znacjonalizowanego lub zarekwirowanego majątku inwestycyjnego powinna być równa wartości tego majątku, ustalonej w trybie ustanowionym przez Prezydenta Republiki Białoruś lub na jego zlecenie przez Rząd Republiki Białoruś. Poza tym rekompensata powinna zawierać odsetki naliczone zgodnie z oficjalnym kursem rubla białoruskiego w stosunku do odpowiedniej waluty zagranicznej za okres od momentu faktycznej nacjonalizacji lub zarekwirowania lub też ich publicznego ogłoszenia do dnia faktycznego wypłacenia rekompensaty. Wskazane odsetki nie powinny być niższe od odpowiednich odsetek ustanowionych na Rynku Międzynarodowym w Londynie (LIBOR).

Zgodnie z art. 12 Kodeksu Inwestycyjnego Republiki Białoruś kompensacja wartości majątku inwestycyjnego znacjonalizowanego lub zarekwirowanego inwestorom krajowym wypłacana jest w jednostkach pieniężnych Republiki Białoruś , a inwestorom zagranicznym w walucie, w której pierwotnie wniesiono wkłady na inwestycje.

Firma prawnicza "Własowa, Mikhel i Partnerzy" Sp. z o.o.