Nowy Dekret Prezydenta Nr 108 z dnia 27 lutego 2007 roku „O niektórych środkach włączenia do obrotu gospodarczego niewykorzystanego majątku państwowego” (dalej – Dekret) uregulował kwestie przekazania podmiotom gospodarczym niepaństwowych form własności niewykorzystanego majątku państwowego. Zgodnie z Dekretem za niewykorzystany majątek państwowy uważa się następujący, należący do krajowych i społecznych osób prawnych na prawie prowadzenia gospodarczego lub zarządzania operacyjnego, majątek (dalej – obiekty):
Budynki, budowle, pomieszczenia izolowane (za wyjątkiem domów mieszkalnych i pomieszczeń mieszkalnych), nie wykorzystywane w obrocie gospodarczym ponad dwa lata;
Niekonserwowane i niezakończone wybudowaniem budowle kapitalne (poza domami mieszkalnymi i pomieszczeniami mieszkalnymi) z przewagą normatywnego terminu budowy powyżej dwóch lat, których stopień gotowości nie przekracza 60% i których nie zażądały państwowe lub społeczne osoby prawne.
Konkretny wykaz obiektów powinien być corocznie zatwierdzany przez Rząd Republiki Białoruś do dnia 1 maja.
Należy jednak zastrzec, iż obowiązywanie Dekretu dotyczy jedynie obiektów znajdujących się na terytorium takich jednostek administracyjnych jak wsie, wsie typu miejskiego, miasta rejonowe i innych małych pod względem administracyjno-terytorialnym terytoriach. Innymi słowy Dekret nie obowiązuje dla obiektów znajdujących się na terytorium dużych skupisk ludności, takich jak miasta obwodowe, obwodowe centra lub miasto Mińsk. Przepisy Dekretu nie dotyczą również prywatyzacji:
majątku wycofanego, aresztowanego, skonfiskowanego, zwróconego jako dochód państwa w inny sposób, który znajduje się w trybie wykonywania decyzji sądu;
majątku likwidowanej państwowej osoby prawnej zgodnie z prawem o niewypłacalności ekonomicznej (bankructwie);
majątku państwowego znajdującego się w procesie prywatyzacji, na podstawie umowy o okazywanie bezpłatnej (sponsorskiej) pomocy;
obiektów kontroli eksportowej (towarów specyficznych), w tym majątku o przeznaczeniu wojennym, a także odzyskanych zasobów materiałowych Sił Zbrojnych Republiki Białoruś;
majątku, w którym przechowywane są tajemnice państwowe.
Punkt 1.1. Dekretu ustanawia następujące sposoby przekazania obiektów niepaństwowej formy własności podmiotom gospodarczym:
poprzez sprzedaż na aukcjach, wraz z ustanowieniem ceny początkowej sprzedaży równej jednej
wielkości bazowej;
przekazania do bezpłatnego korzystania;
bezpłatnego przekazania na własność.
Każdy z tych sposobów przewiduje spełnienie przez nabywcę określonych wymagań. Przy sprzedaży obiektów na aukcji wraz z ustanowieniem ceny początkowej sprzedaży, równej jednej wielkości bazowej, obowiązkowymi dla kupca warunkami są:
prowadzenie działalności gospodarczej w danym obiekcie, stworzenie dodatkowych miejsc pracy;
zakazanie kupcowi sprzedaży lub innego sposobu zbycia obiektów dla celów wypełniania przez niego warunków umowy kupna-sprzedaży.
Przekazanie obiektów do bezpłatnego korzystania przeprowadzane jest dla konkretnych projektów inwestycyjnych, na okres ich realizacji i zgodnie z warunkami umowy bezpłatnego korzystania. Przy czym warunki takiego przekazania określane są przez komisję ds. włączenia do obrotu gospodarczego niewykorzystanego majątku państwowego znajdującego się we własności państwa. W skład komisji w trybie obowiązkowym powinni wejść sędziowie Najwyższego Sądu Gospodarczego, przedstawiciele Komitetu Kontroli Państwowej i pracownicy prokuratury.
Odnośnie bezpłatnego przekazania obiektów na własność, jest ono przeprowadzane po upłynięciu terminu bezpłatnego korzystania i przy spełnieniu przez korzystającego warunków bezpłatnego korzystania. Obrót przy bezpłatnym przekazaniu obiektów podmiotom gospodarczym nie podlega opodatkowaniu podatkami o opłatami pobieranymi do budżetu państwa.
Punkt 5 Dekretu nakłada na lokalne organy wykonawcze i zarządzające obowiązek podejmowania decyzji odnośnie zaoferowania działek ziemskich nabywcom obiektów.
Bez względu na fakt, iż przepisy Dekretu skierowane są w pierwszej kolejności na przyciągnięcie prywatnego kapitału do białoruskiej wsi, pojawienie się takiego aktu należy ocenić jako pozytywne zdarzenie, zwłaszcza jeżeli oceniać je w charakterze podstawy, na opierając się na której rząd kraju będzie inne podejmował decyzyjne kroki skierowane na prywatyzację nieefektywnie wykorzystywanych obiektów.
